Verkefnastjórnun mannvirkjaverkefna
Fagleg verkefnastjórnun í mannvirkjagerð felur í sér hæfni til að meta áhrif margra samverkandi þátta á árangur verkefna. Þættirnir eru ekki aðeins tæknilegs eðlis, heldur snúast einnig mikið um þá fjölmörgu hagaðila sem annaðhvort þarf, eða er ráðlagt, að huga að svo markmið verkefnanna náist og stjórnun þeirra sé vel metin. Meðal hagaðila eru löggiltir aðilar eins og leyfisveitendur, hönnunaraðilar og byggingarstjórar. Lög og reglugerðir gilda um hvern áfanga mannvirkjaverkefna, allt frá frumstigi til afhendingar. Umhverfið er strangara fyrir opinbera verkkaupa en sveigjanlegra fyrir einkaaðila, sem geta valið að fara eftir sambærilegri umgjörð ef hún hentar betur verkefninu.
Það er þekkt og viðurkennt að upphaf og undirbúningur verkefna hefur mest áhrif á lokaniðurstöðuna. Erfiðara og kostnaðarsamara er að gera breytingar á síðari stigum og því er mikilvægt að ramma tilgang og markmið vel inn strax í upphafi. Þegar umfang og verkmörk hafa verið samþykkt þarf að beita breytingastjórnun til að halda utan um allar breytingar á umfangi, gæðum eða forsendum um tíma og kostnað.
Ráðgjafi Verkmörk hefur kennt verkefnastjórnun á háskólastigi, hlotið IPMA B-stig vottun og stýrt fjölbreyttum mannvirkjaverkefnum síðustu tvo áratugi. Í starfinu er byggt á fræðibókum, rannsóknum og stöðlum, m.a. IPMA, PMBOK Guide, ISO og RIBA.
Aðstöðustjórnun (e. facility management)
Fyrirtæki þurfa að ákveða hvar og hvernig þau vilja hýsa viðskiptaferla sína og þurfa þá að finna bestu leið til að útvega sér og reka aðstöðu sem best uppfyllir kröfur þessara ferla og fólks sem tekur þátt í þeim.
Flæði fólks og aðfanga hefur mikil áhrif á ákvörðun rýma rekstrarfreka eigna eins og spítala, flugstöðva, verslunarmiðstöðva, en vinnuaðstaða skrifstofufólks er einnig háð stefnu fyrirtækja um fjarvinnu, mötuneyti, bílamál ofl. Á rekstrartíma felst aðstöðustjórnun þannig að viðhalda og breyta umhverfinu þannig að það styðji við rekstrarmarkmið fyrirtækja, kröfur starfsfólks og samfélags.
Skýr aðstöðustjórnunarstefna er lykilþáttur í að styðja kjarnastarfsemi fyrirtækja og hefur bein áhrif á rekstrarniðurstöðu. Í greinum þar sem umhverfi og aðstaða móta upplifun viðskiptavina, eins og í ferðaþjónustu og veitingarekstri, er aðstöðustjórnun oft órjúfanlegur hluti kjarnastarfseminnar.
Aðstöðustjórnun er rótgróin grein sem hefur yfir 40 ára sögu en hefur lítið verið nýtt á Íslandi. Ráðgjafi Verkmarka hefur góða skilning á fyrirtækjarekstri (með Executive MBA & reynslu sem stjórnandi) og með vottanir FMP (e. Facility Management Professional) og SFP (e. Sustainability Facility Professional) frá IFMA, stærsta alþjóðlega félagi í þessum fræðum.
Ráðgjöf um sjálfbærni bygginga
Sjálfbærni er hugtak sem er mikið fjallað um en því miður gjarnan rangt með farið, bæði almennt en líka í samhengi við byggingar. Sjálfbærni snýst um að ná að fjármagna lausnir sem eru bæði umhverfisvænar og uppfylla kröfur (um notagildi) sem eru gerðar til þeirra fyrir ákveðið tímabil. Jafnvægi þarf að nást milli umhverfsilega, fjárhagslega og félagslega þátta.
Ráðandi í umfjöllun er þróun og sala á umhverfisvænum efnum og búnaði sem markaðurinn drífur áfram. Minni umfjöllun fær kostnaður eða langtímanotagildi. Umhverfisvænar byggingar eru í raun sóun ef þær nýtast illa notendum þeirra eða kosta of mikið. Eitt elsta vottunarkerfi bygginga er BREEAM en það horfir einmitt til mannlegra þátta (upplifun og vellíðan fólks) auk umhverfissjónarmiða sem önnur vottunarkerfi gera ekki eða minna.
Ráðgjafi Verkmarka hefur unnið verkefni sem matsmaður skv. Þremur BREEAM stöðlum og einnig hlotið vottun IFMA sem fagmaður sjálfbæra fasteigna (e. Sustainability Facility Professional). Viðmið þessara staðla hjálpa fasteignaeigendum – og rekendum að huga markvisst að gæðum við hönnun, framkæmd og rekstur. Gæðin takmarkast ekki við umhverfisþætti heldur hafa heildræn áhrif.
Val og innleiðing hugbúnaðarlausna
Hugbúnaðarlausnir sem notaðar eru í mannvirkjagerð og -rekstri eru í stöðugri þróun og er gervigreindarbyltingin að auka þróunarhraðann. Fyrirtæki þurfa því að mynda stefnu um hvaða lausnir henta þeim best og endurskoða hana ásamt þjálfunaráætlun sem henni fylgir með reglulega millibili.
Í kjarnanum snýst þetta um að finna leið til þess að upplýsingatækni styðji vel við stjórnun mannvirkjagerðar -og rekstur. Í dag eru mannvirki nánast eingöngu hönnuð í þríðvíddarlíkönum og eru tól verkefnastjórnunar nú aðgengileg í sama hugbúnaði sem getur einfaldað alla yfirsýn. Í rekstrarhlutanum eru fjölmargar hugbúnaðarlausnir til aðstöðustjórnunar sem virka að lágmarki sem beiðnakerfi en geta gefið nánari upplýsingar um notkunarálag og ástand eignar með símælingu á gildum frá tæknikerfum eftir rýmum (t.d. virkni loftræsikerfa, þrýsting pípulagnakerfa, innihita, rakastig, lýsing ofl.) Mikilvægt er að ákveða hversu ítarlegar upplýsingar skipta viðkomandi fyrirtæki máli.
Færni til þess að nota viðkomandi kerfi er hins vegar bara einn liður í árangursríkri innleiðingu og notkun þeirra. Innleiðingarverkefni kalla á ríkt samráðsferli áður en þeim er hrint af stað og skynsamlega áfangaskiptingu til þess að sannfærast á ávinning breytingar. Ráðgjafi Verkmarkar hefur árangursríka reynslu við bætta notkun hugbúnaðar en einnig á vali og innleiðingu á nýjum kerfum.